Yiri wuleman min furaburuw ka bon-yiri sugu min be falen Etazini kɔrɔnfan na. A be sɔrɔ Quercus sugu la Fagaceae denbaya kɔnɔ ani a ye yiriden ye min be falen, a janya be se mɛtɛrɛ 35 ma, a yiribolo bonya be se mɛtɛrɛ 1,0 ma. Yiri gɛlɛnw ani girinmanw be sɔrɔ yiri wuleman na, u be ja dɔɔni dɔɔni. A be se ka baara kɛ ni masinw ye ani a be se ka fani don ka ɲɛ, ani a be kɛ ka minanw, dugukolo, boon kɔnɔyɔrɔw masiri, yɛlɛyɛlɛnanw ani yiriw, n’a ɲɔgɔnnaw. Sɛni wuleman cogoya ka gwɛlɛ ani a ka ca, a kisɛ tilenninw ani gɛrɛgɛrɛw be yen. O yiri min be weele ko red oak, a be se ka nɔgɔ ani a be se ka tiɲɛ cogo dɔ la.
Yiribolo min be kɛ ni yiri wuleman ye, i n’a fɔ minan min be sɔrɔ mɔgɔw fɛ, nafa ni kɔlɔlɔ nunu b’a la:
Suman cɛɲumanw:Oki wuleman ka falenyɔrɔw be dan na, a lɔcogo ka bon dɔɔni, ani a be ni yirikisɛ danfaranin ye min be komi kulu-. Sumanw cɛ ka ɲi ani u tilennin lo, u kulɛri ka gwɛ ani u yɛrɛ yɛrɛ lo, ani u be mɛnɛmɛnɛ.
Tekisitiri gɛlɛn:Oak wuleman mugu ka gwɛlɛ ani a ka gwɛlɛ, a mugu ka ɲi. O fɛɛn minw dilanna ka ban, u lɔcogo barikaman lo, u be se ka baara kɛ fɔɔ ka taga se wagatijan ma ani minan minw dilanna n’u ye, u sɔngɔ ka gwɛlɛ ani u cɛ ka ɲi, o b’a yira ko mɔgɔ be ni lɔnniya ye.
Janya-minɛ:O yiri wuleman ka gɛrɛntɛ ka ɲi, ani fɛn minw be fa yɔrɔw la, u ka ca, o kama a man nɔgɔ ka jii sama, a tɛ se ka nɔgɔ, a ka fanga ka bon, a be se ka yɛlɛma ka ɲɛ ani fana a be se ka yɛlɛma.
Basigi ɲuman:Komi yiri wuleman ka ca, a ka teli ka yɛlɛma wala ka fara ni yɔrɔ sumanin ni funteni yɛlɛmana.
Saramaya:Oak wuleman kulɛri be nɛrɛmuguman-nɛrɛmuguman sifa caaman yira, ani u ka ɲɛgɛnw ka ɲi ani u ka kɛ kelen ye, o be dusukunnakow ni cɛɲumanw di. O kama, yiri wuleman ka minanw be mɔgɔ lasun kosɔbɛ ka soow masiri ani u be se ka soo lamini bɛɛ diyabɔ ani k’u ka ɲumanya fisaya.
Tagasogow: yiri wuleman, Sinuwaw ka yiri wuleman dilanbagaw, feerekɛlaw, izini
