Yiribolow, minw be kɛ ka minanw dilan ani ka boonw masiri, olu dɔ ye laadafɛnw dɔ ye, u farikolo cogoya n’u ka cɛɲa tɛ se ka yɛlɛma sabu u labɛncogo ɲɔgɔn tɛ yen. O fɛɛn min be sɔrɔ a yɛrɛ ma, o be nafa caaman lase mɔgɔw ma fanga, basigi ani lamini ɲuman koo la.
N’an be yiribolo barikamanw filɛ ni mikroskopu ye, yiribolo barikamanw be kɛ ni seliliw ye minw tɛ se ka jati ani u be labɛn u yɛrɛ ma yiri bonya wagati la. Joli siraw minw labɛnnin lo ka kɛɲɛ ni yɔrɔ janw ye, olu lo be jii ladon, k’a sɔrɔ yiri nɛgɛ minw tilannin lo yɔrɔjan, olu lo be dɛmɛ fɔlɔ di ka baara kɛ. O anisotropi selilɛri labɛnnin b’a yira mun na yiribolo barikamanw be yɛlɛmanibaw yira farikolo cogoyaw la sumanw gɛrɛfɛ-u ka yɛlɛma fanga ka bon siɲɛ tan sumanw gɛrɛfɛ ka tɛmɛ sumanw fan fɛ. Mikɔrɔsikopu fɛ, yiri minw be weele ko konifɛri, olu be seliliw labɛn cogo kelen na ani u be to ka kɛ cogo kelen na, yiri gɛlɛnw be joli siraw tilancogo yira ani u be yiriwa cogo min na, o ka gwɛlɛ ka tɛmɛ. O danfara misɛnninw be nɔɔ to yiribolo barikamanw ka baara laban kan minw bɔra yiri sifa caaman na.
Yiri barikamanw ka boon lɔcogo makroskopiki be ye fɔlɔ yɔrɔ sifa dɔw la i n’a fɔ yiriwali nɛgɛw, nɛgɛw ani yiriw. Yirili nɛgɛw ye yiriw ye minw be ɲɔgɔn cɛ ani u be sɔrɔ yiri ka saan o saan yiriwali wagati la. U ka gɛrɛntɛ n’u kulɛri yɛlɛmaniw tɛ yiri si hakɛ dɔrɔn lo yira, nka u be nɔɔ to yiri ka baarakɛcogo n’a ka baarakɛcogo kan fana. Tuma caaman na, yiriw falenyɔrɔ minw ka ca ani u ka ɲi, olu b’a yira ko u ka ca ani u barika ka bon, yiriw minw ka bon ani u ka dɔgɔ, olu b’a yira ko yiriw be falen yɔrɔ min na, o ka ɲi nka u ka ɲi dɔɔni. Piti min be sɔrɔ yiribolo cɛmancɛ la, o ye yɔrɔ dɔ ye min tɛ tilen ani seliliw fɔlɔw lo be yen. Tuma caaman na, o minan yɔrɔ be se ka yɛlɛma ani a barika ka dɔgɔ. Ka danfara don yiri mugu ni yiri dusukun cɛ, o fana kɔrɔtanin lo o cogo kelen na. Sapwood kulɛri ka gwɛ ani a be jigi ka ca, o kama a ka baara ka nɔgɔ; heartwood kɔni, fɛɛn caaman be bɔ a la, o lo b’a to a kulɛri be gwɛ ani a be mɛn.
Yiribolo barikamanw dilancogo ta fan fɛ, yiribolo barikamanw ka tilenninya be bɔ yirikuruw tigɛcogo lo la. Tangansiyɛli sɔgɔcogo min ka ca, o be fɛn cɛɲumanba dɔ bɔ min be weele ko chevron nka a be tɔɔrɔ sɔrɔ a ka basigibaliya kosɔn, k’a sɔrɔ quarter-sɛgɛsɛgɛli fɛɛrɛ be boon basiginin dɔ bɔ min ka fɛn tilennin lo. Finger-jointing, o ye fɛɛrɛ ye min be kɛ bi yiri barikamanw dilanni na, o be yiri janya labɔ ka yiri fitininw fara ɲɔgɔn kan u kuncɛw la, o be yiri barikamanw mara ani k’u janya sabati. Yiri barikamanw laminaninw ka fɛɛrɛ be anizotropi ka yɛlɛmaniw bɔ yen koɲuman n’u be pankuru misɛnman caaman fara ɲɔgɔn kan ani k’u digi minw be ɲɔgɔn kunbɛn ni sumanw ye. O boon lɔcogo kura b’a to yiri barikamanw be se ka kɛ ka minan belebelebaw dilan.
Yiri barikamanw lɔcogo lo b’u ka baara yira. O yɔrɔ min ka bon ni seliliw ye, o be yiri barikamanw dɛmɛ ka doni ɲuman ta -, ani yiri barikamanw minw jalen lo ka ɲɛ, olu be basigi ɲuman yira u ka janya la cogoya ɲumanw na. Nka, yiri ka anisotropi yɛrɛ yɛrɛ kɔrɔ fana ye ko n’a ma baara kɛ n’a ye ka ɲɛ wala n’a lamini yɛlɛmana, o be se ka na ni gwɛlɛyaw ye i n’a fɔ a ka yɛlɛma ani ka fara. N’an be yiri barikamanw lɔcogo faamu, o be se k’an dɛmɛ ka yiri sifaw sugandi ani k’u labɛn cogo ɲuman na. Ɲɛyirali fɛ, yiri min barika ka bon sɛnɛfɛnw gɛrɛfɛ, o be se ka kɛ doni-minɛfɛnw ye, yiri min sɛnɛfɛnw cɛ ka ɲi, o be se ka kɛ ka yɔrɔw masiri. Bi yiri yɛlɛmani fɛɛrɛw, i n’a fɔ ka yiri yɛlɛma ni funteni ye ani ka furakisɛ don a la, o be yiri ka yɔrɔ misɛnw yɛlɛma walisa a ka se ka jigi ani ka fɛnɲɛnamaw kɛlɛ.
Ka kɛɲɛ ni yiriwali sabatili ye, yiri barikamanw ka boon lɔcogo b’a to u be kɛ boon lɔli minanw dɔ ye minw tɛ lamini nagasi. Komi yiri be se ka kuraya, a be karibɔni diwɔsidi sama ani ka nɔgɔ bɔ a ka bonya wagati la, ani a ka seliliw kɔnɔ yɔrɔ minw be yen, olu fana be se ka soo kɔnɔ jimanya labɛn. Ni mɔgɔw be baara kɛ ni fɛɛrɛ kuraw ye minw be se ka mɔgɔw ja ani k’u kɛlɛ, o y’a to bi yiri barikamanw lɔcogo basiginin lo kosɔbɛ ani u ka baarakɛcogo be se ka se saan tan caaman ma. Siniɲɛsigi la, ni sɛgɛsɛgɛri juguw kɛra yiriw ka seliliw labɛncogo kan, an jigi b’a la ka yirikuru barikamanw dilan minw ka baara ka ɲi ka tɛmɛ fɔlɔ kan, minw be se k’u ka cɛɲa mara ani k’u ka bi ɲɛnamaya ka laɲinita sifa caaman dafa.
